Ταξίδι σε έναν πλανήτη όπου το φωτεινό αστέρι της νύχτας υπόσχεται μόνο τη λήθη κι όπου η λίμνη της μνημοσύνης μοιάζει χαμένη δια παντός. Επιστημονική φαντασία που μιλάει για το άγχος της ύπαρξης και του θανάτου.
Το Ταξίδι με τον Έσπερο (1946) είναι ένα μυθιστόρημα του Άγγελου Τερζάκη (ήταν τότε 39 ετών) για τις μαγικές αποκαλύψεις της εφηβικής ηλικίας, όπως και για τα κενά που φωλιάζουν αίφνης στις νεανικές ψυχές ενόσω διατηρούν πάντοτε στο εσωτερικό τους ένα σώσμα από το χρυσάφι της αθωότητας. Στη νουβέλα της Ούρσουλας Φωσκόλου Ήσυχα να πας, το φωτεινό αστέρι της νύχτας, ο Έσπερος, ταυτίζεται με μιαν υπόσχεση αθωότητας η οποία οδεύει προς το άγνωστο και το αχαρτογράφητο. Αν με τα προηγούμενα πεζογραφικά της βιβλία η Φωσκόλου παραπέμπει μέσω της λογοτεχνικής της φαντασίας σε μια ανοίκεια και δυσανάγνωστη πραγματικότητα, με την καινούργια δουλειά της ανοίγει μια πόρτα στην επιστημονική φαντασία την οποία άνοιξε πρώτος το 1961 ο Στάνισλαβ Λεμ με το μυθιστόρημά του Σολάρις. Είναι μια πόρτα που επιτρέπει τη μετάβαση από τις αστρικές περιπέτειες στην αγωνία για τη μνήμη, τον χρόνο και την ταυτότητα της ύπαρξης, όπως σχηματίζεται σε ένα καινοφανές πλανητικό περιβάλλον.
Το μεγαλύτερο μέρος της νουβέλας μιλάει για τη ζωή στον πλανήτη Γκλίζε, όπου ο Έσπερος, κάτι μεταξύ εταιρείας διαπλανητικών εγκαταστάσεων, κοινωφελούς ιδρύματος και επιστημονικού οργανισμού, έχει υπό την εποπτεία του μια αποικία ιδανικών προδιαγραφών. Μια αποικία που χρησιμοποιεί για το απόλυτο καλό την προηγμένη τεχνολογία, σέβεται βαθιά την οικολογική ισορροπία της οργιώδους βλάστησης και προσφέρει υψηλές παροχές στους πολίτες της, οι οποίοι σπεύδουν να της ανταποδώσουν τα ίσα. Σε έναν τέτοιο κόσμο καλούνται να εγκλιματιστούν η Ολίβια και ο Θάνος μόλις φτάνουν στην Γκλίζε έτοιμοι να απολαύσουν τα μακάρια αγαθά της. Η Φωσκόλου επιφυλάσσει για την Γκλίζε και τις δραστηριότητες των αποίκων τις πιο στιλπνές περιγραφές. Αν, όμως, η στιλπνότητα αποτελεί γλωσσικό και υφολογικό στοιχείο της γραφής της, εδώ, κάτω από τη στιλιστική τελειοθηρία, κρύβεται ένα πιο σημαντικό χαρτί. Η απροσδόκητη συνάντηση της Ολίβιας με έναν θείο της, που είναι παλαιός άποικος, θα την κάνει να αναρωτηθεί, διαμέσου μιας σειράς ανεπαίσθητων προειδοποιήσεων (του θείου αλλά και του φυσικού και του τεχνικού περίγυρου), για το τι ακριβώς μπορεί να σημαίνει αυτή η τελειότητα των πάντων η οποία περιβάλλει την ίδια και τον σύντροφό της.
Ας μην περιμένουμε (αν και η αρχική προειδοποίηση με τον Λεμ φτάνει γι’ αυτό) πως η συγγραφέας θα μηχανευτεί δαιμόνιες ανατροπές ή πως θα εμπλέξει τους ήρωες σε απρόβλεπτα γεγονότα, που θα υποδείξουν πίσω από τον πέπλο της τελειότητας μιαν ολοκληρωτικού τύπου δυστοπία. Το Ήσυχα να πας και η Γκλίζε είναι ένα τοπίο σκοπίμως αναπάντητων ερωτημάτων, που υπαινίσσεται, ωστόσο, πως ο ευτυχής πλανήτης είναι η πύλη για το κενό, μια πηγή της λήθης και της λησμονιάς. Δεν υπάρχουν, βεβαίως, εν προκειμένω η αδεντρία, η ανυπόφορη ζέστη και το αποπνικτικό κλίμα που περιγράφει ο Πλάτων στην Πολιτεία του ως τον τόπο όπου οι άνθρωποι χάνουν τη μνήμη και την υπόστασή τους. Διαισθανόμαστε, όμως, τον ζόφο όσο πιο στιλπνές γίνονται οι περιγραφές, και τη διαίσθησή μας θα επιβεβαιώσουν οι εξελίξεις του δεύτερου μέρους του βιβλίου στη Γη. Κανένας δεν θα αντικρίσει ποτέ τη λίμνη της μνημοσύνης, κανένας δεν θα βρει τον ούτως ή άλλως αφανισμένο εαυτό του, κανένας δεν θα κερδίσει ξανά τον χρόνο και τον πραγματικό λόγο ή την πραγματική φωνή του.
Τα νερά της επιστημονικής φαντασίας, ακόμα κι όταν δεν φαίνεται, είναι δύσκολα και βαθιά. Και η Φωσκόλου καταφέρνει να κολυμπήσει σώα σε αυτά, χωρίς κανένα κραυγαλέο (ακόμα και εύκολο) εύρημα, με μια κρυπτικότητα που φτάνει στα όρια της σιωπής, αλλά και με μια πλοκή η οποία ξεδιπλώνεται πλήρως μόνο στις λίγες τελευταίες αράδες με την ανασκοπική αλληλοτροφοδοσία των δύο μερών της νουβέλας. Αξίζει, σίγουρα, πολλούς κόπους το βιβλίο της.
